Niobenin Türkiyədə az tanınan yerləri

Məşhur yerlərlə heç kimin sizə danışmadığı yerlərin arasında haradasa Türkiyə öz sirlərini qoruyur.

Türkiyə haqqında bir şeyi kəşf etmişəm.

O, həmişə tapılmaq istəmir.

Bəzən köhnə taxta qapının arxasında gizlənir. Bəzən İstanbulun dar bir küçəsinin sonunda sizi gözləyir. Bəzən isə minlərlə səyyah aşağıdan ötüb keçərkən təpənin başında sakitcə dayanır.

Bəzən də bəxtiniz gətirsə, balaca dükanın qarşısında oturan nənə barmağı ilə bir yeri göstərib deyir:

«O tərəfə gedin. Orada gözəl bir şey var.»

Mənim macəralarım belə başladı.

Mən Niobeyəm və həmişə xəritəyə uyğun səyahət etmirəm.

Əslində, xəritələrin bir az əmr etməyi sevdiyini kəşf etmişəm.

Onlar sizə hara getməli olduğunuzu deyirlər.

Mən isə hara getmək istədiyimi özüm kəşf etməyi üstün tuturam.

Məxfi Türkiyəmə xoş gəlmisiniz.

Məşhur yerlərdən kənardakı Türkiyə

Əlbəttə, Türkiyənin məşhur xəzinələri var.

İstanbulun Ayasofiyası, Göy Məscidi və Böyük Bazarı var. Kapadokyanın pəri bacaları və isti hava şarları var. Efes möhtəşəm qədim küçələrə sahibdir. Pamukkale Anadolu günəşinin altında ağappaq parlayır.

Onlar şöhrətlərinə layiqdirlər.

Bəs sağa deyil, sola dönəndə nə baş verir?

Türkiyə məhz onda tamam başqa bir yerə çevrilir.

İmamının hamını adı ilə tanıdığı balaca məhəllə məscidinə rast gələ bilərsiniz.

Təzə çörəyin ətrinin küçəyə yayıldığı bir çörəkçixanaya.

Müasir binaların arasında gizlənmiş qədim bir divara.

Heç kimin tələsmədiyi bir kafeyə.

Eyni ailənin nəsillər boyu nəsə hazırladığı bir kəndə.

Hekayəsini kimsə danışanadək adi görünən unudulmuş bir daşa.

Və birdən anlayırsınız:

Siz sadəcə Türkiyəyə səyahət etməmisiniz. Onu kəşf etmisiniz.

Mənim İstanbulum

İstanbul sirləri gizlətməyi xüsusilə yaxşı bacarır.

Şəhəri tanıdığımı düşünürdüm.

Sonra bir gün azdım.

Bu, planımın bir hissəsi deyildi.

Gedəcəyim yer bəlli idi.

Özümə güvənirdim.

Hara getdiyimdən isə qətiyyən xəbərim yox idi.

Elə bil səyyahları sınağa çəkməkdən zövq alan biri tərəfindən tərtib olunmuş avtobusları, servis avtobuslarını, taksiləri, metro xətlərini, metrobüsü, tramvayları və yeraltı stansiyaları kəşf etdim.

Sonra çıxışlar vardı.

Ah, İstanbul metrosunun çıxışları.

Harada olduğunuzu başa düşdüyünüzü düşünərək yeraltına girirsiniz.

Yenidən yerüstünə çıxanda isə birdən elə bilirsiniz ki, təsadüfən başqa bir şəhərə düşmüsünüz.

Amma İstanbulun başqa bir sirri də var:

onun insanları.

Yeraltında çaşqın qaldığımda insanlar dayanıb düzgün çıxışı tapmağa kömək etdilər.

Mürəkkəb təlimatlar yox.

Uzun-uzadı izahlar yox.

Sadəcə bir təbəssüm, düzgün istiqaməti göstərən əl və:

«Bu tərəfə.»

Həmin kiçik an mənə Türkiyə haqqında vacib bir şeyi anlatdı.

Ən gözəl kəşflər həmişə abidələr olmur.

Bəzən onlar insanlardır.

Səyahət broşüründə görə bilməyəcəyiniz Türkiyə

Səyahət broşürləri sizə gözəl şeyləri göstərməyi çox yaxşı bacarır.

Amma onlar atmosferi həmişə göstərə bilmirlər.

Yağışdan sonra İstanbulun necə qoxduğunu sizə deyə bilmirlər.

Bosfordan yola düşən bərənin səsini çatdıra bilmirlər.

Köhnə evlərin sanki sirlərini bölüşürmüş kimi bir-birinə söykəndiyi məhəllədə gəzməyin necə hiss olunduğunu izah edə bilmirlər.

Şəhərin aşağıda gündəlik həyatına davam etdiyi vaxt damların üzərindən azan səsinin ucaldığı anı göstərə bilmirlər.

Türk çayı içmək üçün oturub, qırx dəqiqədir tamamilə yad bir insanla söhbət etdiyinizi anlamağın necə hiss olduğunu deyə bilmirlər.

Elə buna görə də əsl Türkiyənin sadəcə gördüyünüz bir şey olmadığına inanıram.

Bu, hiss etdiyiniz bir şeydir.

Gizli küçələr, qədim hekayələr

Türkiyə elə bir ölkədir ki, tarixdən yayınmaq demək olar ki, mümkün deyil.

Müasir bir şəhərdə gəzərkən birdən min illər yaşı olan bir şeyə rast gələ bilərsiniz.

Roma sütunu.

Bizans divarı.

Osmanlı çeşməsi.

Qədim yol.

Unudulmuş kilsə.

Karvansara.

Kəndə yuxarıdan baxan dağılmış qala.

Bəzən tarix muzey şüşəsinin arxasında qürurla nümayiş olunur.

Bəzən isə sadəcə yolun kənarında dayanır.

Mən ikinci növü xoşlayıram.

Çünki tarix gündəlik həyatın bir hissəsi olaraq qalanda canlı hiss olunur.

Qədim bir daşın yanında dayanıb məndən əvvəl ona toxunan insanları təsəvvür edə bilirəm.

Bir taciri.

Bir əsgəri.

Bir səyyahı.

Bir uşağı.

Bir imperatoru.

Bir zəvvarı.

Adı çoxdan tarixdən silinmiş birini.

Hər daş sanki pıçıldayır:

«Mən burada olmuşam.»

Az gedilən yolla irəliləmək

Mənim xoşuma gələn xüsusi bir səyyah növü var.

Hər şeylə maraqlanan.

Dar bir küçə görüb onun hara apardığını düşünən səyyah.

Balaca bir kənd haqqında eşidib «Niyə də yox?» deyən insan.

Tələffüz edə bilmədiyi bir şeyi dadmaq istəyən səyyah.

Yerli insanlarla sadəcə şəkillərini çəkmək əvəzinə tanış olmaq istəyən biri.

Soruşan səyyah:

«O təpənin arxasında nə var?»

Belə səyyahlar Türkiyəni başqa cür anlayırlar.

Ən yaddaqalan təcrübələrin mütləq ən böyük abidələrlə bağlı olmadığını kəşf edirlər.

Bu, kənd mənzərəsinə açılan sakit bir səhər yeməyi ola bilər.

Yerli sənətkarla söhbət.

Kənd bazarı.

Unudulmuş arxeoloji məkan.

Qayıq gəzintisi.

Balaca ailə restoranı.

Köhnə məhəllədə gəzinti.

İlkin planınızda olmayan bir yerdən gün batımını seyr etmək.

Yaddaşınızda qalan anlar məhz bunlardır.

Mənim Türkiyəm sürprizlərlə doludur

Türkiyəni gəzərkən özümə həddindən artıq söz verməməyi öyrənmişəm.

Çünki Türkiyə məni təəccübləndirməyi xoşlayır.

Sadəcə bir az gəzməyi planlaşdırıb, bütün bir məhəlləni kəşf edə bilərsiniz.

Məşhur bir abidəni axtararkən onun yanındakı küçəyə valeh ola bilərsiniz.

Tarixi öyrənmək üçün bir yerə getdiyinizi düşünüb yeməklərinə vurula bilərsiniz.

Bir şəkil çəkməyi planlaşdırıb axırda əlli şəkil çəkə bilərsiniz.

Və tamam itə bilərsiniz.

Yenə.

Amma bəlkə də bu, macəranın bir hissəsidir.

Çünki bəzən azmaq sadəcə növbəti fəsli hələ kəşf etmədiyiniz deməkdir.

Niobe növbəti dəfə hara gedir?

Özümə tez-tez verdiyim sual budur.

Bəlkə Anadoluda unudulmuş bir kəndə.

Bəlkə qədim bir yunan şəhərinə.

Bəlkə Qara dəniz sahili boyunca.

Bəlkə yenə İstanbulun rəngarəng küçələrində.

Bəlkə də heç vaxt eşitmədiyim bir yerə.

Türkiyə məni hələ çox uzun müddət təəccübləndirəcək qədər böyükdür.

Mən isə axtarmağa davam edəcəyəm.

Köhnə yollarla gedəcəyəm.

Yerli insanların hekayələrini dinləyəcəyəm.

Məni həyəcanlandıran şeylərin dadına baxacağam.

Suallar verəcəyəm.

Azacağam.

Yenə yolumu tapacağam.

Və hər dəfə xüsusi bir yer kəşf edəndə sizi də özümlə aparacağam.

Çünki Türkiyə ilə bağlı bəlkə də ən böyük sirr budur:

Kəşf edilməyi gözləyən başqa bir Türkiyə həmişə var.

Mənimlə Türkiyəni kəşf etməyə gəlin

Artıq İstanbulu gəzmisinizsə, bəlkə də şəhərin başqa bir tərəfini görməyin vaxtıdır.

Məşhur görməli yerləri görmüsünüzsə, bəlkə də gizli qalanlarını axtarmağın vaxtıdır.

Qədim xarabalıqları gəzmisinizsə, bəlkə də onların ətrafındakı hekayələri dinləməyin vaxtıdır.

Türkiyəyə ilk dəfə səyahət edirsinizsə, narahat olmayın.

Gəlməzdən əvvəl bütün sirləri bilməyinizə ehtiyac yoxdur.

Bu mənim işimdir.

Axtarmağa davam edəcəyəm.

Siz sadəcə marağınızı özünüzlə gətirin.

Mən Niobeyəm.

Bu, mənim Türkiyəmdir.

Və elə hiss edirəm ki, onun ən gözəl sirləri hələ də bizi gözləyir.