Οθωμανικοί Επιτάφιοι Πλακάδες στην Κωνσταντινούπολη

Τι Μας Λένε οι Τούρμπανες στους Τάφους

Μια Ακόμη Ιστορία της Νιόβης — Ανακαλύπτοντας την Οθωμανική Ιστορία Κρυμμένη στους Δρόμους της Κωνσταντινούπολης

Υπάρχουν στιγμές στην Κωνσταντινούπολη που νομίζεις απλώς ότι περπατάς από ένα μέρος σε ένα άλλο.

Και τότε η Κωνσταντινούπολη σε σταματά.

Ίσως είναι μια τζαμί.

Ένα πηγάδι.

Μια πόρτα.

Ή μερικές φορές, κάτι πολύ πιο ήσυχο — ένας οθωμανικός τάφος δίπλα σε έναν πολυσύχναστο δρόμο.

Αυτό μου ξανά συμβή.

Περπατούσα κοντά στο Εμινονού, περιτριγυρισμένος από τους ήχους της σύγχρονης Κωνσταντινούπολης: κόσμο να βιάζεται κάπου, καράβια να φτάνουν και να αναχωρούν, εμπόρους να φωνάζουν πελάτες και επισκέπτες να ψάχνουν τη φωτογραφία τους.

Και τότε πρόσεξα έναν τάφο.

Όχι μόνο τον τάφο τον ίδιο.

Τις πέτρες.

Τα ονόματα.

Τις ημερομηνίες.

Και, πάνω απ' όλα, το παράξενο λιθόγλυφο κεφαλόκαλυμμα που ήταν χαραγμένο στην κορυφή των τάφων.

Είχα δει πολλές φορές πριν οθωμανικούς επιτάφιους πλακάδες, αλλά ξαφνικά άρχισα να τους κοιτάζω διαφορετικά.

Μπορούσες πραγματικά να καταλάβεις κάτι για το άτομο κάτω από την πέτρα απλά κοιτώντας τον επιτάφιο;

Η απάντηση είναι συναρπαστική.

Ένας Οθωμανικός Επιτάφιος Ήταν Σχεδόν Όπως Ταυτότητα

Τα οθωμανικά νεκροταφεία δεν ήταν απλώς μέρη όπου θάβονταν οι νεκροί.

Μπορούσαν επίσης να αποκαλύψουν στους ζωντανούς ποιος κειτόταν κάτω από το μάρμαρο.

Το σχήμα του επιτάφιου, η επιγραφή, η διακόσμηση και ιδιαίτερα το κεφαλόκαλυμμα που ήταν χαραγμένο στην κορυφή μπορούσαν να προσφέρουν ενδείξεις για τον εκάτερο.

Η πέτρα ενός άνδρα μπορεί να στεφανώνεται με αναπαράσταση τούρμπαν, καβούκ ή, σε μεταγενέστερες περιόδους, φέσι.

Αυτά δεν ήταν τυχαία διακοσμητικά στοιχεία.

Τα οθωμανικά κεφαλόκαλυμμα συνδέονταν στενά με την κοινωνική ταυτότητα, την επαγγελματική ιδιότητα και τον βαθμό. Ερευνητές που μελετούν τα οθωμανικά νεκροταφεία έχουν εντοπίσει πολλές διαφορετικές μορφές καβούκ, σαρίκι, τούρμπαν και άλλα κεφαλόκαλυμμα.

Έτσι ξανακοίταξα.

Η πέτρα ξαφνικά δεν ήταν απλώς μια πέτρα.

Μου έλεγε κάτι.

Μπορείς Να Καταλάβεις Το Ηλικία Κάποιου Από Τον Τούρμπαν;

Εδώ έπρεπε να προσέξω.

Στην πρώτη ματιά, είναι ελκυστικό να σκεφτεί κανείς ότι ένας μεγάλος ή μικρός τούρμπαν χαραγμένος πάνω από έναν τάφο μας λέει την ηλικία του ατόμου.

Αλλά αυτό δεν ισχύει γενικά.

Το χαραγμένο κεφαλόκαλυμμα κυρίως μας λέει για τον βαθμό, την επαγγελματική ιδιότητα, τον βαθμό ή την ταυτότητα, αντί για την ηλικία του ατόμου.

Η επιγραφή είναι πολύ πιο σημαντική για να ανακαλύψεις ποιος ήταν ο άνθρωπος και για πόσο χρόνο έζησε.

Και μερικές φορές η φυσική μορφή του ίδιου του τάφου δίνει άλλη μια ένδειξη.

Ένας noticeably μικρότερος επιτάφιος μπορεί να υποδηλώνει ένα παιδί.

Έτσι το οθωμανικό νεκροταφείο γίνεται σαν μια οπτική γλώσσα.

Δεν χρειάζεται απαραίτητα να διαβάσεις κάθε λέξη στα οθωμανικά τουρκικά για να αρχίσεις να το καταλαβαίνεις.

Μπορείς να κοιτάξεις.

Μπορείς να παρατηρήσεις.

Και μετά μπορείς να διερευνήσεις.

Όπως εξηγεί μια μελέτη για τους οθωμανικούς επιτάφιους, το κεφαλόκαλυμμα που απεικονίζεται στους ανδρικούς τάφους μπορεί να αντιστοιχεί στο κεφαλόκαλυμμα που φορούσε ο εκάτερος κατά τη διάρκεια της ζωής του, αντανακλώντας την κοινωνική του θέση.

Και Τότε Άρχισα Να Κοιτάζω Τα Ονόματα

Αυτό που με ενθουσίασε περισσότερο ήταν η ηλικία.

Κάποιοι από τους ανθρώπους που θυμούνται σε αυτούς τους τάφους έζησαν μακροχρόνια.

Άλλοι όχι.

Η οθωμανική δυναστεία παρήγαγε 36 σουλτάνους, αλλά όχι όλοι έφτασαν σε μεγάλη ηλικία.

Πολλοί πέθαναν απροσδόκητα νέοι.

Ο Οσμάν Β', γνωστός ως Genc Osman — Νεαρός Οσμάν — πέθανε το 1622 σε μόλις περίπου 18 χρόνια.

Ο Μουράτ Δ' πέθανε το 1640 στα 27.

Ο Αχμέτ Α', ο νέος σουλτάνος που ανέθεσε την υπέροχη Τζαμί Σουλτάν Αχμέτ, πέθανε σε μόλις 27.

Και ο Μουσταφά Δ' πέθανε στα 28.

Τέσσερις οθωμανοί σουλτάνοι επομένως πέθαναν πριν φτάσουν στα τριάντα.

Ξαφνικά, οι μαρμάρινοι τάφοι της Κωνσταντινούπολης μου φάνηκαν πολύ διαφορετικοί.

Πίσω από τους υπέροχους τίτλους — Σουλτάνος, Παδισάχος, Χάνος — υπήρχαν και ανθρώπινες ζωές.

Τα παιδιά του Αμπντουλχαμίτ Α' συμπεριλαμβανομένης της Χατίτζε Σουλτάνα σε εννέα μήνες, της Αϊσέ Σουλτάνα σε 45 ημέρες, του Σεζάδε Αχμέτ στα δύο, του Σεζάδε Μεχμέτ σε περίπου τέσσεραμισι και του Σεζάδε Σουλεϊμάν στα επτά.

Ζωές που τελείωσαν πριν τις ζήσουν πραγματικά.

Ο Τάφος Κοντά Στο Εμινονού

Γύρω από το Εμινονού, αυτό γίνεται ιδιαίτερα εντυπωσιακό.

Πίσω από τη Yeni Cami, την Καινή Τζαμί, βρίσκεται ο τάφος της Σουλτάνας Τουρχάν, ένας από τους σημαντικούς οθωμανούς δυναστικούς μαυσωλείους της περιοχής.

Δεν είναι απλώς ένας μοναδικός τάφος.

Μέσα και γύρω από τους αυτοκρατορικούς οθωμανούς τάφους, μπορείτε να συναντήσετε τη μνήμη μιας ολόκληρης δυναστείας.

Οι τάφοι διατηρούν τα ονόματα σουλτάνων, πριγκίπων και μελών της αυτοκρατορικής οικογένειας, μετατρέποντας μια μικρή γωνιά της σύγχρονης πόλης σε ένα μέρος όπου γενιές οθωμανικής ιστορίας παραμένουν φυσικά παρόντες.

Και αυτό είναι κάτι που λατρεύω στην Κωνσταντινούπολη.

Η ιστορία δεν είναι πάντα πίσω από το γυαλί των μουσείων.

Μερικές φορές είναι δίπλα στον πεζοδρόμιο.

Μερικές φορές είναι πίσω από μια τζαμί.

Μερικές φορές είναι κρυμμένη πίσω από ένα κατάστημα.

Και μερικές φορές περνάς δίπλα της χωρίς καν να συνειδητοποιήσεις τι έχεις μόλις δει.

Οι Ασθενείς της Κωνσταντινούπολης Μια Φορά Μέρος της Καθημερινότητας

Αυτό ίσως είναι αυτό που με εκπλήσσει περισσότερο.

Τα οθωμανικά νεκροταφεία ήταν πολύ πιο ενσωματωμένα στην πόλη από ό,τι πολλά σύγχρονα νεκροταφεία σήμερα.

Οι άνθρωποι συναντούσαν τάφους ενώ περπατούσαν μέσα σε γειτονιές, αυλές τζαμιών και δημόσιους χώρους.

Ο θάνατος δεν ήταν απαραίτητα κρυμμένος στην άκρη της πόλης.

Ήταν μέρος της καθημερινής ζωής.

Η σύγχρονη Κωνσταντινούπολη έχει μεγαλώσει γύρω από πολλά από αυτά τα παλιά μνημεία θαφής, ώστε σήμερα ένας επισκέπτης να μπορεί να βρει ένα οθωμανικό νεκροταφείο περιτριγυρισμένο από καταστήματα, εστιατόρια, κίνηση χιλιάδες ανθρώπων που κάνουν τις καθημερινές τους εργασίες.

Και ίσως αυτός είναι ο λόγος που αυτά τα μέρη νιώθουν τόσο διαφορετικά.

Στέκεσαι ανάμεσα σε δύο κόσμους.

Η Κωνσταντινούπολη της σημερινής εποχής κινείται γύρω σου.

Η Κωνσταντινούπολη των αιώνων πριν κείτεται ήσυχα κάτω από το μάρμαρο.

Τότε Παρατήρησα Έναν Άνδρα Να Σταματά

Αλλά υπήρχε και μια άλλη στιγμή που θα θυμάμαι.

Ένας άνδρας περνούσε δίπλα από τον τάφο.

Στάθηκε.

Για μόνο μερικά δευτερόλεπτα.

Άρσε τα χέρια του σε προσευχή.

Στάθηκε ήσυχα.

Μετά ακούμπησε το πρόσωπό του με και τα δύο χέρια.

Και συνέχισε να περπατά.

Κανείς γύρω του δεν στάθηκε.

Κανείς δεν ανακοίνωσε τίποτα.

Δεν υπήρχε τελετή.

Ήταν απλώς μέρος της ζωής.

Για εκείνον, ίσως, αυτό ήταν πλήρως συνηθισμένο.

Για μένα, ήταν μια ακόμη ιστορία της Κωνσταντινούπολης.

Επειδή η πόλη έχει μια αξιοσημείωτο τρόπο να επιτρέπει στο παρελθόν και το παρόν να υπάρχουν δίπλα-δίπλα.

Ένα άτομο μπορεί να βιάζεται να προλάβει ένα καράβι στο Εμινονού και, μόνο λίγα μέτρα μακριά, ένα άλλο άτομο μπορεί να σταματήσει μπροστά σε έναν αιώνιο τάφο, να προσευχηθεί και να ζητήσει μια ευλογία.

Το Μάθημα της Κωνσταντινούπολης της Νιόβης

Αυτή την ημέρα κατάλαβα κάτι.

Ίσως η επίσκεψη σε έναν οθωμανικό τάφο δεν αφορά μόνο την εύρεση του ονόματος ενός σουλτάνου.

Αφορά το να μάθεις πώς η Κωνσταντινούπολη θυμάται.

Κοίταξε το μάρμαρο.

Διάβασε την επιγραφή.

Πρόσεξε το χαραγμένο κεφαλόκαλυμμα.

Κοίταξε το μέγεθος και το σχήμα του τάφου.

Ρώτα ποιος είναι θαμμένος εκεί.

Ρώτα πόσο χρονών ήταν.

Ρώτα ποια ήταν η θέση του.

Και μετά κοίταξε γύρω σου.

Επειδή ενώ διαβάζεις την ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η Κωνσταντινούπολη συνεχίζει να ζει γύρω σου.

Ένα τραμ περνά.

Ένα κατάστημα ανοίγει.

Ένα καράβι χτυπά το σφυρίχτρα.

Κάποιος σταματά για προσευχή.

Κάποιος άλλος παίρνει μια φωτογραφία.

Και ο τάφος παραμένει ήσυχα εκεί που έχει been για αιώνες.

Ίσως αυτό είναι το πιο όμορφο μάθημα από όλα.

Στην Κωνσταντινούπολη, η ιστορία δεν σε ζητά πάντα να εισέλθεις σε ένα μουσείο.

Μερικές φορές απλώς σε ζητά να σταματήσεις να περπατάς για μερικά δευτερόλεπτα.

Και να κοιτάξεις.

Σημείωση της Κωνσταντινούπολης της Νιόβης

Την επόμενη φορά που περνάς δίπλα από έναν οθωμανικό επιτάφιο, μην κοιτάζεις μόνο το όνομα.

Κοίταξε την πέτρα πάνω του.

Κοίταξε το κεφαλόκαλυμμα.

Κοίταξε την επιγραφή.

Και ρώτα τον εαυτό σου:

Ποιος ήταν αυτός ο άνθρωπος όταν η Κωνσταντινούπολη ήταν μια τελείως διαφορετική πόλη;

Τότε ίσως θα καταλάβεις γιατί το περπάτημα στην Κωνσταντινούπολη μπορεί να νιώθει σαν περπάτημα μέσα σε ένα ζωντανό βιβλίο ιστορίας.