წმინდა ირინე სტამბოლში

მშვიდი წუთი ბიზანტიურ ეკლესიაში

ზოგჯერ საუკეთესო აღმოჩენები ისაა, რომლებსაც თითქმის ყურადღების გარეშე ჩაუვლი.

სწორედ ასე მოხდა ჩემთან, როცა სტამბოლის არქეოლოგიური მუზეუმისკენ მივდიოდი.

შევედი ტოფკაპის სასახლის ბაღებში და მუზეუმისკენ მივაბიჯებდი, როცა წმინდა ირინე შევამჩნიე. ვიცოდი, რომ ეს მნიშვნელოვანი ბიზანტიური ეკლესია იყო და იმასაც ვიცნობდი, რომ ის ჰაგია სოფიასთან მჭიდროდ იყო დაკავშირებული. მაგრამ როგორღაც, იმის ნახვა, როგორ იდგა ის ჩემს წინ, განსხვავებული იყო იმისგან, რაც მასზე წაკითხული მქონდა.

ამიტომ, ბუნებრივია, გავჩერდი.

წმინდა ირინეს, Aya İrini-ს, საინტერესო ისტორია აქვს. ჰაგია სოფიასგან განსხვავებით, იგი არასდროს გადაუკეთებიათ მეჩეთად. საუკუნეების განმავლობაში შენობა სხვადასხვა მიზნით გამოიყენებოდა, მათ შორის როგორც სასაწყობო, შემდეგ კი როგორც საკონცერტო დარბაზი და მუზეუმი.

ასევე არის ოსმალთა კარს დაკავშირებული ამბავი, რომელმაც განსაკუთრებით შემაძრწუნა: ეკლესია დაკავშირებული იყო სულთნის სურვილთან, რომ მისი მართლმადიდებელი დედას ჰქონოდა ადგილი, სადაც შეძლებდა ლოცვას.

ისტორია უცებ ძალიან პირადული გახდა.

და მერე შიგნით შევედი…

იმ დღეს, როცა საბოლოოდ წმინდა ირინეში შევედით ერთ-ერთ ჩემს სტუმართან ერთად, გასაოცრად მშვიდი იყო. ხალხი ცოტა იყო, რაც გამოცდილებას კიდევ უფრო განსაკუთრებულს ხდიდა.

ზევით ავიხედე უზარმაზარ ინტერიერში და შევამჩნიე სვეტები და მათ ზემოთ არსებული ჯვრები. ერთი წუთით შევეცადე წარმომედგინა ეკლესია ისეთი, როგორიც საუკუნეების წინ უნდა ყოფილიყო.

და მერე დავინახე ის, რასაც ნამდვილად არ ველოდი.

სცენა. და როიალი.

იმ საღამოს კონცერტი უნდა ჩატარებულიყო.

ასე რომ, წმინდა ირინეს შესახებ ჩემი პირველი ნამდვილი მოგონება სიჩუმე არ ყოფილა.

თუ შესაძლებელია ასე ვთქვა, იქ მსუბუქი მუსიკა ისმოდა.

პიანისტი რეპეტიციას ატარებდა და ამან როგორღაც ძველი შენობა ცოცხალი გახადა. ბიზანტიური კედლები, რომლებმაც საუკუნეების ისტორია ნახეს, ახლა თანამედროვე პიანისტს უსმენდნენ, რომელიც საღამოს კონცერტისთვის ემზადებოდა.

რა უცნაური და ლამაზი შეხვედრაა დროის ორ ეპოქას შორის.

ნელა ვისეირნე იმდენ ადგილას, სადაც სტუმრებს შესვლის უფლება ჰქონდათ და ირგვლივ ვათვალიერებდი. ხალხის უმეტესობა, როგორც ჩანდა, ჩერდებოდა და უბრალოდ შესცქეროდა, შესაძლოა სწორედ იმას აკეთებდნენ, რასაც მე: ცდილობდნენ წარმოედგინათ, როგორი იყო ეს ადგილი დიდი ხნის წინ.

ეკლესია ერთ დროს ბიზანტიური სამყაროს გულში იდგა. მისი მღვდლები იმავე რელიგიურ სამყაროს ეკუთვნოდნენ, როგორც ჰაგია სოფიას მღვდლები. თაობები აქ ლოცულობდნენ და უყურებდნენ, როგორ იშლებოდა ისტორია ამ კედლებს გარშემო.

და ახლა აქ როიალი იდგა.

წმინდა ირინესთან მრავალჯერ გავიარე პირველი ვიზიტის შემდეგ. და თითქმის ყოველ ჯერზე ვჩერდები.

ღრმად ვისუნთქავ.

და კიდევ რამდენიმე ფოტოს ვიღებ.

არა იმიტომ, რომ შენობა არასდროს ჩანს ზუსტად ისე, როგორც ადრე, არამედ იმიტომ, რომ მას, როგორღაც, ყოველთვის აქვს სათქმელი.

და ახლა გავიხსენე ერთ-ერთი ყველაზე ლამაზი მოგონება: წმინდა ირინე, თოვლით გარშემორტყმული.

სწორედ მაშინ მივხვდი ნამდვილად რაღაცას სტამბოლის შესახებ.

იმავე ადგილას ათჯერ შეგიძლია ივლო და მაინც სხვადასხვა გამოცდილება მიიღო.

სინათლე იცვლება.

ხალხი იცვლება.

ამინდი იცვლება.

შენი განწყობაც იცვლება.

ერთ დღეს შიგნით პიანისტი რეპეტიციას ატარებს.

მეორე დღეს სიჩუმეა.

მესამე დღეს თოვლი ძველ ქვებს გარს ეხვევა.

და ალბათ სწორედ ამიტომ არ მჯერა, რომ სტამბოლის შესახებ ამბავი ნამდვილად შეიძლება დასრულდეს.

წმინდა ირინემ მასწავლა ეს.

იქ იმიტომ წავედი, რომ სხვა მუზეუმისკენ მივდიოდი?

სამაგიეროდ აღმოვაჩინე ბიზანტიური ეკლესია, პიანინო, მოგონება და საბოლოოდ უფრო მეტი ფოტო, რომლებმაც მთელი ადგილი სრულიად განსხვავებულად გახადა.

ამიტომ, შემდეგ ჯერზე, როცა არქეოლოგიური მუზეუმისკენ მიმავალი ტოფკაპის სასახლის ბაღებში გაივლი, არ იჩქარო. გაიხედე გვერდზე.

წმინდა ირინე შენ გელოდება!

Niobe_