Momenti i qetë i Niobes brenda Shën Irenës

Shenjtëria Irene

Ndonjëherë zbulimet më të mira janë ato që pothuajse i kalon pa vënë re.

Kjo më ndodhi në rrugën time për në Muzeun Arkeologjik të Stambollit.

Kisha hyrë në kopshtet e Pallatit Topkapi dhe po ecja drejt muzeut kur vura re Shenjtërinë Irene. E dija se ishte një kishë bizantine e rëndësishme dhe tashmë e dija se kishte një lidhje të ngushtë me Hagia Sophian. Por, siç është, ta shihje atë të qëndronte para syve të mi ishte ndryshe nga leximi për të.

Prandaj, natyrshëm, ndalova.

Shenjtëria Irene—Aya İrini—ka pasur një jetë të mrekullueshme. Ndryshe nga Hagia Sophia, ajo kurrë nuk u kthye në xhami. Përgjatë shekujve, ndërtesa u përdor për qëllime të ndryshme, duke përfshirë hapësira ruajtëse dhe depozite, dhe më vonë si vend koncertesh dhe muzeu.

Ekziston gjithashtu një histori e lidhur me gjykatën osmane që unë e gjeva veçanërisht prekëse: kisha ishte e lidhur me dëshirën e një sultan që donte që nëna e tij ortodokse të kishte një vend ku mundte të vinte dhe të lutej.

Historia papritmas u bë shumë personale.

Dhe pastaj hapa brenda…

Dita kur përfundimisht hyra në Shenjtërinë Irene me një nga mysafirët e mi, ishte befasuese e qetë. Nuk kishte shumë njerëz, gjë që e bëri përvojën edhe më të veçantë.

E ngrita sytë tek interiori i madh dhe vura re kolonat dhe kryqëzat mbi to. Për një moment, provova të imagjinoja kishën ashtu si duhet të ketë qenë shekuj më parë.

Dhe pastaj pashë diçka që sigurisht nuk e prisja.

Një skenë. Dhe një piano.

Atë mbrëmje do të mbahente një koncert.

Prandaj, kujtimi im i parë real i Shenjtërisë Irene nuk ishte heshtja.

Ishte muzika.

Pianisti po ushtronte, dhe kjo, në njëfarë mënyre, e bënte ndërtesën antike të ndihej e gjallë. Muret bizantine që kishin dëshmuar shekuj historie tani ishin duke dëgjuar një pianist modern që përgatitej për një koncert mbrëmësor.

Çfarë takimi i çuditshëm dhe i bukur kohësh.

Eci sa më lejoheshin vizitorët, duke shikuar rreth me ngadalë. Shumica e njerëzish dukeshin se ndalonin thjesht për t'u mahnitur, ndoshta duke bërë saktësisht atë që po bëja unë—duke provuar të imagjinojnë se si ka qenë ky vend larg në kohë.

Kisha njëherë ka qenë në zemër të botës bizantine. Klerikët e saj ishin të lidhur me të njëjtin botë fetare me ata të Hagia Sophias. Gjenerata të tëra kanë lutur këtu, kanë dëgjuar predikime këtu, dhe kanë parë historinë të zhvillohet rreth këtyre mureve.

Dhe tani kishte një piano.

Më pëlqeu kjo kontrast.

Kam kaluar Shenjtërinë Irene shumë herë që nga ai vizitë i parë. Dhe pothuajse çdo herë, ndaloj.

Marr frymë thellë.

Dhe bëj disa foto të tjera.

Sepse ndërtesa kurrë nuk duket saktësisht e njëjtë.

Dhe pastaj erdhi një nga surprizat më të bukura të mia: e pashë Shenjtërinë Irene të rrethuar nga borë.

Ajo ishte momenti kur kuptova vërtet diçka për Stambollin.

Mund të vizitosh të njëjtin vend dhjetë herë dhe ende të mos ke të njëjtën përvojë.

Drita ndryshon.

Njerëzit ndryshojnë.

Moti ndryshon.

Gjendja jote emocionale ndryshon.

Një ditë ka një pianist që ushtron brenda.

Një ditë tjetër ka heshtje.

Një ditë tjetër, bora rrethon gurët antike.

Dhe ndoshta kjo është arsyeja pse unë kurrë nuk besoj se një histori për Stambollin mund të përfundojë vërtet.

Shenjtëria Irene më mësoi këtë.

Shkova atje sepse isha në rrugën për në një muze tjetër.

Në vend të kësaj, gjeta një kishë bizantine, një piano, një kujtim, dhe në fund një fotografi dimri që e bëri të gjithë vendin të ndihet plotësisht ndryshe.

Prandaj, herën tjetër që ecni nëpër kopshtet e Pallatit Topkapi në rrugën tuaj për në Muzeun Arkeologjik, mos nxitoni. Shikoni anash.

Mund të gjeni vetëm Shenjtërinë Irene që ju pret.

Dhe kush e di?

Ndoshta ajo do të ketë muzikë që luan.