Güzelyurt, Cappadocië

Een overgebleven stukje onderwijs

Er zijn plekken in Cappadocië waar een reiziger niet alleen naar een gebouw kijkt.

Er zijn plekken waar de stenen lijken te herinneren.

In de rustige straatjes van Güzelyurt, de stad die historisch bekend stond als Gelveri en eerder geassocieerd werd met Karballa / Karvali, staan de overblijfselen van een opmerkelijk hoofdstuk uit de geschiedenis van Cappadocië: de scholen waar generaties van de lokale orthodoxe christelijke gemeenschap werden opgeleid.

Vandaag de dag kan het betreden van deze oude gebouwen een gevoel oproepen dat moeilijk te beschrijven is. Voor afstammelingen van de mensen die hier ooit woonden, is een deur niet zomaar een ingang. Het kan een verbinding zijn met grootouders, ouders, leraren, kindertijd en een vaderland dat achtergelaten is.

Voor de hedendaagse bezoeker is het een uitnodiging om te onthouden dat Cappadocië ook een land was van scholen, boeken, leraren en kinderen.

Karvali – het huidige Güzelyurt

De historische nederzetting heet vandaag de dag Güzelyurt, in de provincie Aksaray.

De gemeente verklaart dat de nederzetting tijdens de Romeinse en Byzantijnse periodes bekend stond als Karballa en later als Gelveri. De officiële naam Güzelyurt werd in 1965 aangenomen.

De stad ligt ongeveer 35 kilometer van Aksaray en blijft een van de plaatsen waar de kenmerkende rotsbewoning, historische huizen, kerken en ondergrondse ruimtes van Cappadocië nog steeds kunnen worden ervaren.

De oude naam komt in verschillende vormen voor in historische bronnen — Karballa, Karvala, Karvali, Gelveri en anderen. Een moderne reiziger kan daarom verschillende spellingen tegenkomen voor dezelfde historische gemeenschap.

Een gemeenschap die geloofde in onderwijs

Onderwijs werd in de negentiende eeuw steeds belangrijker binnen de orthodoxe christelijke gemeenschappen van Cappadocië.

In Gelveri waren er aparte onderwijsinstellingen voor jongens en meisjes, samen met een kleuterschool. Een wetenschappelijke studie over Cappadocisch onderwijs geeft aan dat Gelveri eind negentiende eeuw een jongensschool, meisjesschool en kleuterschool had, en dat er vanaf ongeveer 1890 modern Grieks werd onderwezen.

Dit is bijzonder interessant omdat de lokale bevolking een complexe taalkundige identiteit had.

Veel Cappadocische orthodoxe christenen spraken Turks in het dagelijks leven, maar gebruikten het Griekse alfabet om te schrijven. Ze worden in de historische literatuur vaak Karamanli of Karamanlides genoemd.

De school was daarom meer dan een plek waar kinderen leerden lezen.

Het was een plek waar taal, religie, geschiedenis en gemeenschapsidentiteit werden bewaard.

De Griekse Jongensschool – Gelveri Erkek Rum Mektebi

Een van de belangrijkste overgebleven onderwijsgebouwen staat in het Turks bekend als:

Gelveri Erkek Rum Mektebi

— de Grieks-orthodoxe jongensschool van Gelveri.

Volgens de culturele-historische publicatie van Aksaray Aksaray'in Hafizasi werd het onderste deel van de school voltooid in 1870, terwijl de bovenverdieping in 1891 klaar was.

Andere historische documenten noemen het gebouw als de Gelveri Erkek Rum Mektebi, terwijl een recente historische publicatie over Karvali meldt dat de opening van de jongensschool van de stad plaatsvond in 1891.

Stel je de deur meer dan een eeuw geleden voor.

Kinderen die 's ochtends aankwamen.

Leraren die hun lessen voorbereidden.

Boeken die door de ingang werden gedragen.

Roppen die de klaslokalen vulden.

Voor de mensen van die gemeenschap was dit geen archeologisch monument.

Het was gewoon hun school.

De Meisjesschool – Gelveri Kiz Mektebi

Het onderwijs van meisjes was ook een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling van de gemeenschap.

De Gelveri Kiz Mektebi, ofwel de Griekse Meisjesschool van Gelveri, werd volgens de culturele-historische publicatie van Aksaray gebouwd in de jaren 1910.

Een ander historisch verslag identificeert een meisjesschool in Gelveri en bespreekt de bredere ontwikkeling van meisjesonderwijs binnen de Ottomaanse Griekse gemeenschappen.

De school vertegenwoordigde iets belangrijks voor die tijd:

onderwijs was niet alleen bedoeld voor jongens.

Meisjes kregen ook toegang tot georganiseerd onderwijs, kennis en culturele vorming.

Dit maakt de gebouwen vandaag de dag bijzonder betekenisvol.

Ze zijn niet slechts voorbeelden van oude architectuur.

Ze vertegenwoordigen de aspiraties van ouders die wilden dat hun kinderen een opleiding zouden krijgen.

Wat leerden de kinderen?

De onderwijsprogramma's van de Griekse scholen in Cappadocië konden verrassend breed zijn.

Afhankelijk van de instelling en de periode omvatten de vakken Griekse taal en literatuur, oud-Grieks, wiskunde, geschiedenis, godsdienst, geografie, natuurwetenschappen en praktische vakken.

De bredere educatieve ontwikkeling van de orthodoxe gemeenschappen in Cappadocië in de negentiende eeuw toont een toenemende inspanning om georganiseerde scholen, leraren en onderwijsverenigingen op te zetten.

Onderwijs was nauw verbonden met het overleven van de gemeenschap.

Een school betekende dat de volgende generatie meer kon erven dan huizen en grond.

Ze konden taal, verhalen, geloof, kennis en herinnering erven.

Wat gebeurde er na 1924?

De geschiedenis van deze scholen kan niet gescheiden worden van één van de grootste transformaties in de geschiedenis van Cappadocië.

Tot aan de bevolkingsuitwisseling huisvestte Güzelyurt/Gelveri zowel christelijke als moslimgemeenschappen.

De gemeente van Güzelyurt registreert dat de bevolkingsuitwisseling plaatsvond in 1924, waarbij de orthodoxe christelijke bevolking van het gebied naar Griekenland vertrok. Velen werden gevestigd in Nea Karvali, bij Kavala, waar een nieuwe gemeenschap werd opgericht.

De oude gemeenschap verdween daarom binnen een relatief korte historische periode uit de stad.

De scholen verloren hun oorspronkelijke doel.

Maar de gebouwen bleven.

En daarom kunnen hun ingangen vandaag de dag zo krachtig voelen.

Waar wordt de Jongensschool vandaag de dag voor gebruikt?

Een van de meest fascinerende aspecten van dit verhaal is dat de oude Gelveri Erkek Rum Mektebi niet simpelweg is verdwenen.

Volgens Aksaray'ın Hafızası wordt de voormalige Griekse jongensschool vandaag de dag gebruikt als hotel.

Dit geeft het gebouw een opmerkelijk tweede leven.

Een gebouw dat eens kinderen welkom heette voor hun lessen, kan nu reizigers verwelkomen.

De functie is volledig veranderd.

De betekenis niet.

De muren zijn verhuisd van onderwijs naar gastvrijheid, maar ze blijven de herinnering dragen van de mensen die ze bouwden en gebruikten.

En de Meisjesschool?

De voormalige meisjesschool hoort bij hetzelfde verhaal, hoewel het huidige gebruik en de toegankelijkheid lokaal moeten worden gecontroleerd voordat het aan bezoekers wordt gepresenteerd als een open toeristische attractie.

Dit is belangrijk voor verantwoordelijk reisschrijven.

Een historisch gebouw kan fysiek overleven, terwijl de oorspronkelijke functie, eigendom en toegankelijkheid kunnen zijn veranderd.

Voor Travel Inn Turkey is het beter om bezoekers te vertellen:

“Dit is een overgebleven stukje van de onderwijs Geschiedenis van het oude Gelveri."

in plaats van het simpelweg te presenteren als een andere toeristische attractie.

Een stad die nog leeft

Güzelyurt is vandaag de dag geen openluchtmuseum.

Mensen wonen hier.

Families hebben huizen, bedrijven en alledaagse routines. Toerisme is een belangrijk onderdeel van de lokale economie geworden, terwijl traditionele ambachten en lokale cultuur nog steeds deel uitmaken van de identiteit van de stad.

De lokale autoriteiten hebben ook de wederopstanding van Gelveri-pottenbakkerij en traditioneel aardewerkwerkzaamheden gesteund, een oud ambacht dat na het midden van de twintigste eeuw was afgenomen.

Door de oude straatjes lopen geeft de reiziger daarom twee ervaringen tegelijk:

het Güzelyurt van vandaag en het Gelveri van gisteren.

Dat is wat de stad speciaal maakt.

De bevolking van het oude Gelveri

Historische demografische gegevens geven ons een idee van de omvang van de gemeenschap.

Een studie over de Griekse Meisjesschool van Aksaray geeft aan dat Gelveri in 1913 621 huishoudens en 3.129 Griekse inwoners telde.

Dit is een belangrijk cijfer omdat het ons eraan herinnert dat we het niet hebben over een kleine nederzetting met slechts een handvol families.

Er was hier een aanzienlijke gemeenschap.

Er waren huizen.

Bedrijven.

Kerken.

Verenigingen.

Scholen.

Leraren.

Kinderen.

En een sociale wereld die grotendeels is verdwenen uit het fysieke landschap.

Staand bij de schoolingang

Misschien is het meest ontroerende deel van een bezoek aan deze gebouwen de ingang.

Stel je een voormalige student voor die hier weer staat na decennia.

Misschien vertrokken ze als kind.

Misschien vertrokken hun ouders.

Misschien zijn hun grootouders in Gelveri geboren.

De deur kan er gewoon uitzien.

Maar voor iemand wiens familie uit deze stad komt, kan het een hele verloren wereld vertegenwoordigen.

Om deze reden verdienen historische scholen een ander soort respect van bezoekers.

Ze mogen niet enkel worden behandeld als fotomogelijkheden.

Het zijn plekken waar vorige generaties leerden, droomden en zich voorbereidden op het leven.

En wanneer we ze vandaag betreden, moeten we onthouden dat we door iemands kindertijd lopen.

Een les voor de volgende generatie

Er is een andere reden om deze gebouwen te behouden.

Jongeren die vandaag de dag Cappadocië bezoeken, kunnen de school zien en begrijpen dat geschiedenis niet alleen gaat over keizers, kerken en veldslagen.

Geschiedenis gaat ook over kinderen.

Een jongen die een boek draagt.

Een meisje dat een klaslokaal binnenkomt.

Een leraar die aan het bord schrijft.

Een familie die geld spaart zodat hun kind een opleiding kan ontvangen.

Dit zijn universele verhalen.

De namen en talen kunnen zijn veranderd.

De mensen zijn weg.

Maar de aspiratie blijft vertrouwd.

Elke generatie wil dat de volgende generatie een betere toekomst heeft.

Dat is misschien het mooiste bericht dat deze oude schoolgebouwen ons kunnen geven.

Niobe ontdekt de school

Toen Niobe in Güzelyurt aankwam, verwachtte ze dat Cappadocië haar zou verrassen met rotskerken, ondergrondse steden en buitengewone landschappen.

Ze verwachtte niet dat een schooldeur haar zou doen stoppen.

Ze stond stil voor het oude gebouw.

Voor een moment stelde ze zich de straat voor zoals die meer dan honderd jaar geleden was.

Kinderen die door de ingang renden.

Leraren die hen terugriepen.

Boeken onder hun armen.

Ouders die buiten wachtten.

Toen keek ze naar dezelfde deur vandaag.

Stilte.

Stein.

Een andere Turkije.

Een andere generatie.

Maar hetzelfde gebouw.

Niobe raakte de oude steen aan en dacht:

"Misschien is dit wat geschiedenis echt is. Niet iets achter glas, maar iets dat rustig op ons wacht om het op te merken."

Ze keek naar de reisgids van Travel Inn Turkey in haar hand.

Daarin stonden beroemde plekken op het programma.

Maar dit was anders.

Dit was een plek die niet vroeg om gefotografeerd te worden.

Hij vroeg om herinnerd te worden.

En Niobe begreep iets belangrijks:

Wanneer we door Cappadocië reizen, moeten we niet alleen de beroemde plekken bezoeken. We moeten ook luisteren naar de plekken die herinneren.

Voor de volgende generatie kunnen deze scholen meer worden dan restanten van een verdwenen gemeenschap.

Ze kunnen een les in respect worden.

Respect voor onderwijs.

Respect voor verschillende culturen.

Respect voor de mensen die hier voor ons leefden.

En respect voor de verantwoordelijkheid om te bewaren wat er overblijft.

Reis met Travel Inn Turkey

Voor reizigers die geïnteresseerd zijn in de diepere geschiedenis van Cappadocië, kan Güzelyurt worden gecombineerd met andere historische en orthodoxe plekken in de regio.

Een reis door Güzelyurt, het Kloostervallei, de Kerk van Sint Gregorius de Theoloog, oude Gelveri-huizen en de historische scholen biedt een ander perspectief op Cappadocië — een perspectief dat verder gaat dan de beroemde valleien en sprookjesrokers.

Met Travel Inn Turkey kan de reis niet alleen een rondleiding worden, maar een reis door de herinneringen van de mensen die ooit Cappadocië thuis noemden.

Want soms zijn de belangrijkste plekken in Cappadocië degene die fluisteren in plaats van schreeuwen.